Koers bepaal je terwijl je nog klein bent
Een RACI-schema bij een gemeente, een appje terug naar kantoor, en het moment waarop duidelijk wordt dat hetzelfde probleem op elke schaal terugkomt.
CONEXXIA NL · GOVERNANCE & SCALE · MENNO VAN DE STRAAT - 04/08/2026
Ik zit aan tafel bij een gemeente met een vol RACI-schema voor mij. Opdrachtgever-opdrachtnemerrelaties, escalatielijnen, de vraag welke beslissingen in een stuurgroep thuishoren en welke gewoon op de werkvloer opgelost mogen worden. Grote organisatie, grote vraagstukken.
Terug op kantoor app ik een collega: "Wacht, wie heeft hier nou echt akkoord op gegeven? Ik dacht dat we dit nog zouden bespreken."
Dat is het moment waarop het kwartje valt.
We zijn op dit moment met z'n zessen bij Conexxia NL. Iedereen weet nog precies wie waarvoor verantwoordelijk is. Even een vraag? Je loopt gewoon naar elkaar toe. Een beslissing nodig? Je belt elkaar. Maar we groeien, en groeien is leuk om over te praten, en een stuk minder leuk zodra niemand meer precies weet welke afspraak nou de laatste was, of wie er eigenlijk "ja" mag zeggen tegen een nieuwe klant.
"Bij een gemeente heet het een governancevraagstuk. Bij een kleine organisatie noemen we het gewoon dinsdag.''
TWEE WERELDEN, ÉÉN VERHAAL
En dat is het punt, en het is best confronterend: het onderliggende probleem is exact hetzelfde, of je het nu hebt over een gemeentelijke organisatie met duizenden medewerkers, of over een bedrijf van zes mensen. Zodra een organisatie groeit, verdwijnt het overzicht dat er vanzelfsprekend was toen iedereen nog naast elkaar zat.
Wat ooit "even iets vragen bij de koffieautomaat" was, wordt ineens een proces. Wat ooit een stilzwijgende afspraak was, moet nu expliciet worden vastgelegd. Niet omdat mensen elkaar ineens minder goed begrijpen, maar omdat de organisatie is ontgroeid wat iedereen nog in zijn hoofd kan houden.
Bij de gemeente adviseer ik nu precies hierover: hoe richt je sturing zo in dat besturen en uitvoeren niet door elkaar gaan lopen, dat verantwoordelijkheden helder zijn, en dat groei niet uitmondt in chaos. En het grappige is: het is exact hetzelfde gesprek dat we bij Conexxia voeren, alleen dan op onze eigen schaal.
En bijna elke keer zie je dezelfde reflex: meer regels, meer overleg, meer afspraken. Organisaties proberen vaak volwassen te worden door dingen toe te voegen. Terwijl je daardoor juist vaak kwijtraakt wat je goed maakte.
"Het echte werk is niet om zoveel mogelijk structuur op te zetten, maar precies genoeg om mensen sneller en beter te laten samenwerken"
WAT IK MEENEEM NAAR CONEXXIA
Goede sturing gaat niet over meer grip willen hebben. Het gaat over duidelijk maken wie waarvoor verantwoordelijk is, zodat mensen zelf kunnen handelen zonder te hoeven wachten op een groen licht. Precies wat een groeiend bedrijf nodig heeft: niet meer regels, maar minder ruis.
Het risico bij elke governance-inrichting is dat je lagen en meetings blijft toevoegen, totdat de wendbaarheid die je wilde beschermen langzaam vervaagd. Een valkuil die ik bij onze klanten en bij onszelf goed in de gaten hou. We zijn groeiende en wendbaar, en dat willen we blijven, ook bij tien, vijftien of twintig collega's.
Bij een gemeente krijgen governance-structuren vaak pas vorm op het moment dat de eerste scheuren al zichtbaar zijn. Voor Conexxia is dat precies de les die ik liever nu trek: nadenken over hoe we onszelf organiseren vóórdat het begint te knellen.
DE IRONIE VAN ADVISEREN
Er zit iets grappigs in het adviseren van een gemeente over richting, terwijl ons eigen organogram nog makkelijk op een bierviltje past. Maar misschien zit daar juist de waarde. Andere organisaties adviseren maakt de verbeterpunten in je eigen organisatie ook zichtbaarder.
Elke dag zie ik waar grote organisaties op vastlopen: verantwoordelijkheden die vervagen, beslissingen die onnodig ingewikkeld worden, structuur die achter de groei aan hobbelt. Lessen die je liever leert voordat je ze zelf nodig hebt.
Misschien is dat wel het mooiste aan consultancy: je helpt klanten vooruit, terwijl je onderweg ook je eigen organisatie blijft ontwikkelen.
"Je wacht niet tot je groot bent om je richting te vinden.
Je vindt hem terwijl je nog klein genoeg bent om het goed te doen."
